Evoke

Streekproduct.be ontleedt de vlaai van Bruegel

In 1559 vereeuwigde Pieter Bruegel de Oude de vlaai in zijn meesterwerk ‘Nederlandse Spreekwoorden’, een streekproduct dat tot op de dag van vandaag nog steeds bijzonder gesmaakt wordt. Maar welke vlaaien beeldde hij net af?

Meer dan 450 jaar geleden, in 1559, legde Pieter Bruegel de Oude de laatste hand aan zijn meesterwerk ‘Nederlandse Spreekwoorden’. Dit schilderij beeldt 85 spreekwoorden af, waaronder ook: ‘Daar zijn de daken met vlaaien bedekt’. Ook verschillende tijdgenoten van Bruegel vereeuwigden het streekproduct op doek, zoals Pieter Aertsen op zijn werk ‘De Vleesstal’. Voor het Vlaamse erkenningslabel Streekproduct.be vormden deze werken het uitgangspunt voor de zoektocht naar de link tussen de vlaai van Bruegel en de vlaaien die vandaag nog steeds gegeten worden. Dit onder het motto ‘Aan tafel met Bruegel: De vlaai van toen, de smaak van nu’.

Eind maart bogen zes vlaaienkenners en geschiedkundigen* zich tijdens een rondetafelgesprek voor het eerst over dit vraagstuk. In de weken nadien bestudeerden ze naast de werken van Bruegel en zijn tijdgenoten ook 16e en 17e eeuwse kookboeken en recepten, documenten en stukken uit het archief van Bakkerijmuseum Walter Plaetinck Zuidgasthuishoeve. Dit materiaal toetsten ze vervolgens aan moderne vlaairecepten en bereidingswijzen. 

De vlaai van toen
Zowel de schilderwerken van Bruegel en ‘De Vleesstal’ van Aertsen tonen bleke en donkere vlaaien. “Oude recepten bevestigen dat er een duidelijk verschil was”, vertelt Jo Van Caenegem, Projectverantwoordelijke Steunpunt Streekproducten. “Donkere vlaaien worden net zoals de bleke sinds de 16e eeuw bereid met eieren, kaneel, zoetstof en gebakken in de oven of tussen twee schotels. Maar ze kregen hun donkere kleur door de toevoeging van extra kruiden, peperkoek, siroop en zelfs gestoofde appels.”

De smaak van nu
Dankzij dit onderscheid kon Streekproduct.be de link leggen met de vlaaien van vandaag. De bleke vlaai zoals Bruegel ze afbeeldde krijgen zoetebekken wereldwijd nog steeds op hun bord, alleen kennen we deze bereiding nu meer als flan. Iedereen heeft wel al eens geproefd van de wereldberoemde Portugese pasteis de nata of de Spaanse crema catalana. Ook in België is flan nog steeds een typisch dessertgerecht.

De donkere vlaai daarentegen kent wel enkele typisch Vlaamse varianten, meer bepaald in Oost-Vlaanderen, Limburg en in en rond Lier. Het gaat natuurlijk om de Oost-Vlaamse vlaai, het Liers vlaaike en de Limburgse bakkemoezevlaai. Elk van deze donkere vlaaien hebben hun link met de oude afbeeldingen en recepten.

“De Oost-Vlaamse vlaai leunt het dichtst aan bij de oude recepten doordat ze gebonden wordt met eieren, gedroogde mastellen, beschuiten of peperkoek en gezoet wordt met stroop. De vlaai heeft echter nooit een korst zoals Bruegel ze afbeeldde”, vertelt Jo. “De fijne krokante korst van de Lierse vlaai daarentegen lijkt sterk op die van Bruegel en de oudste versie van het Liers vlaaike zou een donkere gedroogde pruimenvlaai zijn. Die werd in de 19de eeuw pas verfijnd tot de versie van vandaag met broodkruimels, 4-kruidenmengeling, melk en siroop. Ten slotte heeft ook de Limburgse bakkemoezevlaai een link met Bruegel. De vlaai bedekt met een moes van gedroogde peren heeft een bleke korst en kan vergeleken worden met de vlaaien met appelmoes. Bij de bakkemoezevlaai ontbreken echter kruiden en eieren en wordt er een gistdeeg gebruikt, daar was er in de tijd van Bruegel nog geen sprake van.”

Verder lokaal onderzoek
Tijdens het rondetafelgesprek groeiden dan ook twee uiteenlopende meningen over welke vlaaien Bruegel nu net afbeeldde. “Voor de ene groep was het overduidelijk dat we moeten kijken naar de Oost-Vlaamse vlaaien. De andere groep was overtuigd dat de Limburgse vlaai het dichtst in de buurt komt”, vertelt Jo van Caenegem. “Iedereen is er echter eens te meer van overtuigd dat de vlaaien deel uitmaken van ons Vlaams culinair erfgoed. In elke regio heeft de vlaai zijn eigen uniek verhaal en karakter. Wat het juiste recept is van de vlaaien van Bruegel weten we dus nog niet, maar ik denk dat we een goede basis hebben gelegd voor verder onderzoek.” Streekproduct.be roept dan ook lokale erfgoedcellen op om zelf op onderzoek uit te gaan en meer lokale archieven te consulteren. 

Databotpionier Teroco helpt bedrijven digitaal te transformeren

Start-up Teroco specialiseert zich in de opleiding en implementatie van databots, virtuele assistenten die in staat zijn om repetitief werk over te nemen, systemen onderling te linken en data te verzamelen.

Lees meer

Nieuw onderzoeksrapport: CISO’s lopen achter op cybercriminelen

CISO’s wijzigen prioriteiten en beveiligingsstrategie, zodat ze ondanks beperkte middelen de steeds geavanceerdere cyberbedreigingen de baas kunnen blijven

Lees meer

Hödlmayr Logistics Belgium: Uitbreiding van de portefeuille werpt vruchten af

De consequente uitbreiding en de lopende investeringen in de afdelingen remarketing, voorbereiding van de voertuigen en wagenparkbeheer van Hödlmayr Logistics Belgium werpen hun vruchten af.

Lees meer

Siemens Healthineers introduceert haar eerste AI-applicatie

Siemens Healthineers’ intelligente software-assistent voor radiologie, AI-Rad Companion Chest CT, ontving zopas de CE-markering.

Lees meer

Fortinet Threat Landscape report: Aanvalsverkeer bereikt hoogste punt ooit in tweede kwartaal 2019

Fortinet® (NASDAQ: FTNT), wereldwijd leider in uitgebreide, geïntegreerde en geautomatiseerde oplossingen voor cyberbeveiliging, maakt de beschikbaarheid bekend van het Global Threat Landscape Report voor het tweede kwartaal van 2019.

Lees meer

VINCI Energies verhoogt veiligheid op werkvloer met virtual reality

VINCI Energies verhoogt veiligheid op werkvloer met virtual reality

Lees meer

Cellularline S.p.A zet de deur open voor buitenlandse investeerders

Cellularline S.p.A, kondigt zijn deelname aan het STAR-segment van de Italiaanse effectenbeurs Mercato Telematico Azionario (MTA) aan. Dit maakt het mogelijk voor buitenlandse investeerders om te beleggen in aandelen en warrants van het bedrijf.

Lees meer

Gentse ML6 viert sterke groei met opening nieuw kantoor

Het Gentse ML6, gespecialiseerd in artificiële intelligentie en machine learning, opende eind juni onder grote belangstelling hun nieuwe kantoor in Gent. Het is een nieuw hoofdstuk in de sterke groei van de scale-up die ondertussen meer dan 50 medewerkers telt.

Lees meer

Van startup naar Europees marktleider. My-Trucks maakt dromen waar

My-Trucks, financieringsmaatschappij van tweedehandsbedrijfsvoertuigen uit Lievegem, heeft haar 1000ste vrachtwagen opgeleverd. Het bedrijf timmert intussen aan het grootste Europese platform voor de leasing van tweedehandsvrachtwagens om op die manier ook de rest van Europa te veroveren.

Lees meer

Duravit België opent nieuw training center in Overijse

Duravit België is al meer dan twintig jaar actief op de Belgische markt en werkt al meer dan tien jaar vanuit Overijse. Onder leiding van General Manager Jan Rymen heeft het team van Duravit België nu een nieuwe mijlpaal bereikt

Lees meer

Ecocheque levert per euro een besparing op van 1 kg CO2

Het gebruik van ecocheques in 2018 levert een besparing op van maar liefst 230.000 ton CO2 of 11,6 miljoen trajecten Brussel-Oostende met de wagen. Dat blijkt uit een studie van het onafhankelijk klimaatadviesbureau CO2Logic in opdracht van VIA, de Belgische vereniging van uitgevers van maaltijdcheques en ecocheques.

Lees meer

De Hoorn breidt uit en verdubbelt capaciteit Work Hub

De Hoorn, de bruisende broedplaats aan de Vaartkom in Leuven waar je kan werken, feesten en eten, breidt uit. De Work Hub wordt haast verdubbeld. Vanaf januari 2020 zal hier ruimte zijn voor zo’n 500 professionals en vijftig bedrijven uit de creatieve sector.

Lees meer

Cowork Siemens opent opnieuw de deuren voor studenten tijdens blokperiode

Sinds eind 2018 kunnen starters, zelfstandigen of pendelaars terecht in de gloednieuwe coworking van Siemens. Maar Cowork Siemens opent ook de deuren voor studenten.

Lees meer

Siemens Healthineers plaatst voor het eerst 7 Tesla MRI-scanner

Siemens Healthineers plaatst voor het eerst 7 Tesla MRI-scanner op Belgische bodem bij ULiège

Lees meer

Fortinet’s Secure SD-Branch beveiligt WAN en de rand van het netwerk

Fortinet® (NASDAQ: FTNT), wereldwijd leider in uitgebreide, geïntegreerde en geautomatiseerde oplossingen voor cyberbeveiliging, introduceert de Secure SD-Branch. Dit is de eerste oplossing voor filialen die uitgebreide bescherming biedt voor de rand van het WAN en het toegangsnetwerk.

Lees meer

Saroléa en ML6 ontwikkelen intelligente elektrische aandrijflijn

Saroléa en het Gentse ML6, gespecialiseerd in machine learning en artificiële intelligentie, zorgen voor een primeur in de motorwereld. De MANX7, het nieuwste volelektrische model van het vintage motormerk, wordt uitgerust met Waizu van ML6.

Lees meer

Colt introduceert Intelligent Communications op basis van Microsoft-oplossingen

Colt Technology Services introduceert Colt Intelligent Communications. Deze zakelijke oplossing combineert de kracht van de cloud-gebaseerde productiviteitsoplossingen van Microsoft met die van de spraak- en datanetwerken van Colt.

Lees meer

Leuvens webbureau wil nieuwe website lanceren voor 1.000 bedrijven

Het Leuvense Content Crackers, de specialist voor alles wat online marketing betreft, verdwijnt. Het digital agency maakt plaats voor het nieuwe Webhero, de voormalige webtool en succesformule Smooty, en JAYJAYS, gericht op online advertising.

Lees meer

{{ popup_title }}

{{ popup_close_text }}

x